Yazarlar

Piyasalar

Şirketler

Teknoloji

Öğren

Politika

DeFi

TV&Video

Podcast

Etkinlikler

Sponsorlu İçerik

Consensus Magazine

E-Bülten

Öğren

Neden Gaz Ücretleri Ödüyoruz?

Gaz ücretleri nedir, neden ödüyoruz ve neden bu kadar yüksek olabiliyor?

22 Aralık 2023 09:39

Güncellenme: 22 Aralık 2023 09:42

Blok zincirleri üzerinde merkeziyetsiz uygulamalar ile her etkileşime girdiğimizde veya basitçe birine token transferi yaparken bile ödediğimiz gaz ücretlerinin oldukça yüksek olması birçok kullanıcının deneyimini kötü etkiliyor. Bunun yanı sıra, kullanıcıların büyük bir kısmı ise daha gaz ücretlerinin ne olduğunu ve nereye gittiğini bilmediği için blok zincirlerinin sağladığı avantajları bir kenara bırakıp tamamen işlevsiz olduğunu düşünmeye başlıyorlar. Neden blok zincirlerinde gerçekleştirdiğimiz işlemlerin ücretlendirildiğini anlamamız için öncelikle gaz mekanizmasını anlamamız gerek.


Turing Bütünlüğü 

Gaz kavramını öğrenmeye, Turing bütünlüğünü anlayarak giriş yapalım. İngiliz matematikçi ve bilgisayar bilimcisi Alan Turing tarafından 1936 yılında geliştirilen “Turing bütünlüğü”, hesaplanabilirlik teorisi alanında önemli bir kavramdır. Hesaplanabilirlik teorisi ise bir bilgisayar tarafından neyin hesaplanıp neyin hesaplanamayacağının incelenmesi ile ilgilenir. 


Bir sistem Turing bütünlüğü sağlıyorsa, bu o sistemin herhangi bir hesaplama problemini çözmek için kullanılabileceği anlamına gelir. Örneğin web tarayıcıları, sanal makineler veya blok zincirleri Turing bütünlüğü sağlar. Yani blok zincirleri her şeyi hesaplayabilir, sistemin aksamasına yol açacak sonsuz hesaplama döngülerini bile. Peki neden bir web tarayıcısında veya kullandığımız işletim sistemlerinde aldığımız gibi bir "crash" (hata) almıyoruz? Gaz mekanizması sayesinde.


Gaz Nedir? 

Öncelikle, “gaz” terimi, blok zincirinde gerçekleşen işlemlerin harcadığı hesaplama gücünü bir aracın çalışması için gerekli olan motor gücüne benzeten bir analoji üzerinden ortaya çıkmıştır. Yani aslında gaz derken Türkçede genellikle “benzin” diye tabir ettiğimiz şeyi kastediyoruz, maddenin hallerinden biri olan gazı değil. 


Gaz, blok zincirlerinde belirli işlemleri yürütmek (çalıştırmak) için gereken hesaplama gücünün miktarını ölçen birimdir. Her işlemin yürütülmesi için hesaplama kaynakları gerektiğinden, blok zincirlerinin spam'a karşı savunmasız olmamasını ve sonsuz hesaplama döngülerinde takılıp kalmamasını sağlamak için bu kaynaklara ödeme yapılması gerekir. Özünde gaz ücretleri, yaptığımız işlemlerin blok zincirine kaydedilmesi ve doğrulanması için harcanan hesaplama gücüne ödediğimiz ücretlerdir. Proof-of-Work (Emek ispatı) ile çalışan bir blok zincirinde, örneğin Bitcoin blok zincirinde bu ücretler madenciye gider. Çünkü sizin işlemlerinizi yürüten ve doğrulayanlar, madencilerdir. Proof-of-Stake, yani Hisse ispatı ile çalışan bir blok zincirinde ise aynı görevi doğrulayıcılar üstlenir. 



Gaz ücretlerinin hesaplanması konusuna gelelim. Blok zincirinde yaptığımız işlemler ne kadar kompleks olursa olsun, çalıştırdığı sanal makinenin anlayacağı dilde basit operasyonlara indirgenir ve bu operasyonlar için sabit bir gaz miktarı belirlenmiştir. Gaz miktarını, hesaplama gücünün çarpanı olarak da düşünebilirsiniz. Bu operasyonları gerçekleştirmek için kullanılan gaz miktarının, birim gaz maliyetiyle çarpılması ile gaz ücretini hesaplayabiliriz. Ayrıca bu ücret, bir işlemin başarılı olup olmamasından bağımsız olarak ödenir. Birim gaz maliyetinden söz ettik, bu ise blok zincirindeki anlık trafiğe göre değişen bir değerdir. Aynı işlemi başka bir zamanda yapmak istediğinizde ödediğiniz gaz ücretinin farklı olma sebebi de budur. 


Yaptığınız işlem için gaz ücreti öderken, operasyonların yürütülmesi için gerekenden daha fazla gaz ücreti ödemeniz mümkün çünkü gaz ücretini siz manuel olarak belirlersiniz. Genellikle cüzdan uygulamaları sizin için gereken hesaplamaları yaparak yaklaşık gaz ücreti önerileri yaptığından dolayı, normal bir kullanıcı olarak daha önce gaz ücretini manuel ayarlamak zorunda kalmamış olabilirsiniz. Madenciler veya doğrulayıcılar işlemlerinizi bloklara dahil ederken, daha çok gaz ücreti ödeyenleri daha önce işleme alır. Bu, bir “bahşiş” sistemi yaratır ve blok zincirinin güvenliğini ve devamlılığını sağladıkları için doğrulayıcılara bir ekonomik teşvik sağlar. Aslında ağdaki trafiğin fazla olması, işlemleri için acele eden daha fazla kullanıcının olması ve doğal olarak bahşiş miktarlarının da artması sebebiyle gaz ücretini artırır.


Sıfır-bilgi ispatlarının kullanımı, layer-2’ler ve Sharding gibi başlıklar gaz ücretlerini dolaylı yollardan düşürüp kullanıcı deneyimini iyileştirmek için sunulan çözüm önerileridir. Şu an bu başlıklar altında oldukça popüler ve başarılı sayılan ürünler geliştirilmiş olsa da henüz erken bir aşamada olduğumuzu ve henüz her şeyin çözülmediğini belirtmekte fayda var.


Daha Fazla Oku

    defigaz ücretleriEthereum

Günün Gelişmeleri İçin E-Bültenimize Abone Olun

E-Bültenimize abone olarak onaylamış ve CoinDesk Türkiye ürün ve hizmetleri için iletişim kurulmasına izin vermiş olursunuz.


YASAL UYARI

Bu sitede yer alan yatırım bilgisi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihlerini dikkate alarak, kişiye özel olarak sunulmaktadır. Bu sitede veya e-bültenlerimiz kapsamındaki sözel, yazılı ve grafiksel dahil olmak üzere tüm bilgi ve analizler; herhangi bir karara dayanak oluşturması noktasında herhangi bir teminat, garanti oluşturmamakta ve yalnızca bilgi edinilmesi amacıyla paylaşılmaktadır. Coindesk Türkiye hiçbir şekil ve surette ön onay, ihbar ve ihtara gerek olmaksızın söz konusu bilgileri değiştirebilir veyahut silebilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanarak yatırım kararı vermeniz beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bu sitedeki yorumlardan, eksik bilgi ve/veya güncel olmama gibi konularda ortaya çıkabilecek zararlardan Coindesk Türkiye ve çalışanlarının herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.


Eren Bozbulut

Ethereum Sanal Makinesi ve Merkeziyetsiz Finans protokollerine teknik düzeyde ilgi duyan Eren Bozbulut, Akıllı Kontrat Güvenlik Araştırmacısı ve Türkiye'nin en büyük Web3 geliştirici topluluğu Buildchain'de Topluluk Yöneticisidir. Blockchain ile ilgili içeriklerin Türkçe'ye çevrilmesine gönüllü katkı sağladı, Vitalik Buterin'in kişisel blog'una Türkçe kategorisini ekledi ve çeviriler yayınladı. Blockchain teknolojisi ile 2017 yılında Ethereum madenciliği yaparak tanıştı, 2021 yılında Non-Fungible Token'ların farklı kullanımlarıyla ilgilendi ve daha önce Fabrika Games'te Hiperbasit oyunlar tasarladı.

Fiyatları İncele

Kripto Varlık

Sosyal Meyda Trendi

Trendleri İncele

Trend Haberler

1
Türkiye Pazarını Hedefleyen Kripto Hizmet Sağlayıcılar İçin Kritik Viraj

19 Haziran 2024 13:36

Kripto Varlık

Sosyal Meyda Trendi

Trendleri İncele

Kategoriler

Yazarlar

Piyasalar

Şirketler

E-Bülten

Politika

Teknoloji

Kripto Paralar

Hakkında

Hakkında

Kişisel Verileri Koruma Kanunu

Künye

Çerez Politikası

Reklam Verin

KVKK Başvuru Formu

İletişim

Kişisel Verileri Saklama ve İmha Politikası


Yasal Uyarı: Bu sitede yer alan yatırım bilgisi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihlerini dikkate alarak, kişiye özel olarak sunulmaktadır. Bu sitede veya e-bültenlerimiz kapsamındaki sözel, yazılı ve grafiksel dahil olmak üzere tüm bilgi ve analizler; herhangi bir karara dayanak oluşturması noktasında herhangi bir teminat, garanti oluşturmamakta ve yalnızca bilgi edinilmesi amacıyla paylaşılmaktadır. Coindesk Türkiye hiçbir şekil ve surette ön onay, ihbar ve ihtara gerek olmaksızın söz konusu bilgileri değiştirebilir veyahut silebilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanarak yatırım kararı vermeniz beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bu sitedeki yorumlardan, eksik bilgi ve/veya güncel olmama gibi konularda ortaya çıkabilecek zararlardan Coindesk Türkiye ve çalışanlarının herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

@2022 CoinDesk