Yazarlar

Piyasalar

Şirketler

Teknoloji

Öğren

Politika

DeFi

TV&Video

Podcast

Etkinlikler

Sponsorlu İçerik

Consensus Magazine

E-Bülten

Öğren

Merkez Bankası Dijital Para Birimi Nedir? CBDC'lere Dair Bilmeniz Gerekenler

Merkez bankası dijital para birimleri (CBDC’ler), blok zinciri tabanlı dijital para birimlerinin avantajlarını kapsarken merkez bankasının kontrolü altındaki fiat para birimleriyle birlikte çalışmayı amaçlar.

15 Ocak 2024 10:26

Güncellenme: 15 Ocak 2024 11:04

Kripto para birimlerinin geleneksel ödeme sistemlerinin verimsizliklerini ortaya çıkarmasıyla birlikte, merkez bankaları dijital para birimlerini keşfetmeye başladı.


Merkez Bankası Dijital Para Birimi Nedir?

Merkez bankası dijital para birimi (CBDC), bir merkez bankası tarafından çıkarılan ve yönetilen blok zinciri tabanlı dijital fiat para birimi biçimidir.


CBDC'ler esasen bir ülkenin ulusal para biriminin blok zinciri destekli bir versiyonu olduğundan, otomatik olarak yasal olarak kabul edilirler ve ödemeler için kullanılabilirler. CBDC'lerin arkasındaki temel fikir, bir ülkedeki ödeme verimsizliklerini ele alan, devlet onaylı bir dijital ödeme sistemi sunmaktır.


CBDC'nin Kripto Para Birimlerinden Farkı Nedir?

CBDC'ler kripto para birimlerinden ilham alsalar da onlardan çok farklıdırlar. Kripto para birimlerinin temel özelliği, merkeziyetsiz olmalarıdır. Bitcoin gibi merkeziyetsiz dijital para birimleri sınırsızdır, izne dayalı değildir ve sansüre dayanıklıdır. Eşler arası işlemler halka açık blok zincirlerinde gerçekleşir ve hiç kimse bir kullanıcıya dijital paralarıyla ne yapıp yapamayacağını söyleyemez.


CBDC’ler ise merkez bankası tarafından kontrol edilir ve denetlenir. Merkez bankaları potansiyel olarak fonları dondurma, dijital cüzdan adreslerini kara listeye alma ve bireyleri paralarını harcamaya doğrudan teşvik etme gibi eylemlerde bulunabilir.



Çoğu CBDC'nin kavramsal aşamada olduğu göz önüne alındığında, gerçekte nasıl çalışacaklarını (özellikle ulusal sınırların ötesinde) ve merkez bankalarının sahip olacağı kontrol düzeyini bekleyip görmemiz gerekecek.


CBDC Türleri

İki ana CBDC türü vardır: toptan ve perakende.


Sınıflandırma, hedeflenen kullanıcılara bağlıdır: biri finansal kurumlar için, diğeri ise genel halk için.


Toptan CBDC'ler, bankalar arası işlemler için kullanabilecek finansal kurumları hedefler.


Perakende CBDC'lerin hedeflenen kullanıcıları, mal ve hizmet satın alma ve para gönderme gibi faaliyetleri kapsar. Burada asıl gerçekleştirilmek istenen, perakende CBDC'lerin geleneksel banka hesaplarını ve nakit parayı tamamlamasıdır. Bununla birlikte, geleneksel finansal sistemler üzerindeki etkiyi belirlemek için henüz çok erken.


Fırsatlar ve Riskler

CBDC'ler potansiyel olarak finansal manzarayı değiştirebilir. Bununla birlikte, net değişimin toplum için olumlu mu yoksa olumsuz mu olacağını söylemek için de henüz erkendir.


Avantajlar

  • Üçüncü Taraf Riskinin Ortadan Kaldırılması: Sistem, ticari bankaların karşı taraf olduğu geleneksel finansın aksine, merkez bankasının istikrarına dayanır.

  • Maliyet Azaltma: Merkez bankaları, mevcut pahalı bankacılık altyapısını ortadan kaldırarak doğrudan halkla ilgilenebilir Bu da işlem maliyetlerini düşürme potansiyeline sahiptir.

  • Finansal Kapsayıcılık: CBDC'ler potansiyel olarak finansal hizmetlere erişimi kolaylaştıran bir finansal yapı sunabilir.

Dezavantajlar

  • Gizlilik Tam Olarak Sağlanamaz: CBDC'ler az da olsa kişisel bilgi gerektirir. İhraç eden merkez bankaları, dolandırıcılığın izlenmesinden ve işlemlerin yasallığının tespit edilmesinden sorumludur. Yani hükümet, üçüncü taraflara erişmeden de finansal bilgilere erişebilir.

  • Tüketici Davranışının Devlet Kontrolü: CBDC'ler, hükümetin politikalarına uygun olarak belirli uygulamaları teşvik etmek için kullandığı araçlar olabilir. Örneğin, bir hükümet CBDC'sini yalnızca belirli mal ve hizmetleri satın almak için kullanılacak şekilde programlayabilir.

  • Merkezileşme Riski: Merkez bankaları dijital para biriminin kontrolündeki tek otorite olacağından, bu durum hacker’ların işine gelebilir ve potansiyel bir siber saldırı durumunda ülkenin ekonomisi üzerinde geri dönülemeyecek etkilere sahip olabilir.

CBDC Konusu Neden Tartışmalı?

Geleneksel finansla ilgili önemli bir sorun, bankalar gibi üçüncü tarafların işlemler üzerindeki kontrolüdür. Başka bir deyişle CBDC’ler, hükümete halkın finansal bilgilerine doğrudan erişim sağlar.



Ayrıca hükümet, kullanıcıları belirli davranışlara aktif olarak teşvik edebilir veya caydırabilir. Örneğin, hükümet tüketimi aktif olarak caydırmak isterse, vatandaşların alkol veya sigara gibi şeyleri satın almasını doğrudan engelleyebilir. Yani aslında bu tür erişim ve kontrolün kötüye kullanılması işten bile değildir.


İnsanların hükümetin müdahalesi ve gözetiminden kaynaklanan mahremiyet eksikliğini kınadığı bir dünyada, CBDC'ler yalnızca sorunu daha da karmaşık hale getirmeye hizmet edebilir.


Daha Fazla Oku

    cbdcmerkez bankası dijital para birimi

Günün Gelişmeleri İçin E-Bültenimize Abone Olun

E-Bültenimize abone olarak onaylamış ve CoinDesk Türkiye ürün ve hizmetleri için iletişim kurulmasına izin vermiş olursunuz.


YASAL UYARI

Bu sitede yer alan yatırım bilgisi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihlerini dikkate alarak, kişiye özel olarak sunulmaktadır. Bu sitede veya e-bültenlerimiz kapsamındaki sözel, yazılı ve grafiksel dahil olmak üzere tüm bilgi ve analizler; herhangi bir karara dayanak oluşturması noktasında herhangi bir teminat, garanti oluşturmamakta ve yalnızca bilgi edinilmesi amacıyla paylaşılmaktadır. Coindesk Türkiye hiçbir şekil ve surette ön onay, ihbar ve ihtara gerek olmaksızın söz konusu bilgileri değiştirebilir veyahut silebilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanarak yatırım kararı vermeniz beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bu sitedeki yorumlardan, eksik bilgi ve/veya güncel olmama gibi konularda ortaya çıkabilecek zararlardan Coindesk Türkiye ve çalışanlarının herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.


Fiyatları İncele

Kripto Varlık

Sosyal Meyda Trendi

Trendleri İncele

Trend Haberler

1
Coinbase: Yarılanma Sonrası Kripto Piyasasının Kaderini Makro Faktörler Belirleyecek

21 Nisan 2024 12:57

Kripto Varlık

Sosyal Meyda Trendi

Trendleri İncele

Kategoriler

Yazarlar

Piyasalar

Şirketler

E-Bülten

Politika

Teknoloji

Kripto Paralar

Hakkında

Hakkında

Kişisel Verileri Koruma Kanunu

Künye

Çerez Politikası

Reklam Verin

KVKK Başvuru Formu

İletişim

Kişisel Verileri Saklama ve İmha Politikası


Yasal Uyarı: Bu sitede yer alan yatırım bilgisi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihlerini dikkate alarak, kişiye özel olarak sunulmaktadır. Bu sitede veya e-bültenlerimiz kapsamındaki sözel, yazılı ve grafiksel dahil olmak üzere tüm bilgi ve analizler; herhangi bir karara dayanak oluşturması noktasında herhangi bir teminat, garanti oluşturmamakta ve yalnızca bilgi edinilmesi amacıyla paylaşılmaktadır. Coindesk Türkiye hiçbir şekil ve surette ön onay, ihbar ve ihtara gerek olmaksızın söz konusu bilgileri değiştirebilir veyahut silebilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanarak yatırım kararı vermeniz beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bu sitedeki yorumlardan, eksik bilgi ve/veya güncel olmama gibi konularda ortaya çıkabilecek zararlardan Coindesk Türkiye ve çalışanlarının herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

@2022 CoinDesk