Yazarlar

Piyasalar

Şirketler

Teknoloji

Öğren

Politika

DeFi

TV&Video

Podcast

Etkinlikler

Sponsorlu İçerik

Consensus Magazine

E-Bülten

Yazarlar

Likiditenin Gücü: Token Takaslarının Evrimi

Kripto para dünyası, son yıllarda adeta bir maratona dönüştü. Bu maratonda öne çıkanlardan biri ise token takaslarının yükselişi.

13 Mart 2024 19:04

Güncellenme: 13 Mart 2024 20:08

Gizem Yıldız

Galatasaray Üniversitesi’nden Matematik bölümünden mezun oldu. Son 5 yıldır Blockchain ve Venture Capital(VC) dünyasıyla yakından ilgilenmekte ve çeşitli eğitimler almaktadır. Çalışma hayatına direkt olarak Kripto dünyası ile başladı. Türkiye'nin en büyük kripto borsalarından biri olan Paribu'da 2 yıl boyunca çeşitli pozisyonlarda görev aldı. SheFi, Istanbul Blockchain Women, Crypto Female gibi global Web3 toplulukları üyesidir ve aktif olarak rol almaktadır. Şu anda ABD merkezli Semiotic Labs şirketinin ilk ürünü olan ODOS Protokol'de Business Development Manager olarak görev almaktadır.

Twitter'da Takip Et:

@ggizemyildiz

Bu yazıda, token takaslarının temellerine, farklı türlerine ve kripto ekosistemindeki rollerine göz atacağız.


Token Çeşitliliği: Her Renkten Varlık


Dünyadaki resmi para birimlerini düşünürsek son verilere göre 180 resmi para birimi mevcutken, tokenler adeta birer renk cümbüşü: on binlerce hatta yüzbinlerce token mevcut. Her birinin kendine özgü işlevleri var:


  • Kullanım Tokenları (Utility Tokens): Bu renkli varlıklar, bir platformda özel hizmetlere erişim imkanı sunar. Örneğin, Ethereum'un ETH'si tıpkı bir maraton bileti gibi, ağda işlem yapmanızı sağlar.

  • Ödeme Tokenları (Payment Tokens): Bitcoin gibi klasikleşmiş tokenlar, tıpkı madalyon gibi her yerde geçerlidir.

  • Menkul Kıymet Tokenları (Security Tokens): Hisse senedi veya tahvil gibi geleneksel varlıkların dijital versiyonlarıdır. Bu tokenlerin yasal statüsü ise hala bir muamma.

Token Takasları: Renklerin Buluşma Noktası


Şimdi Token Takaslarını düşündüğümüzde neden bunu yapıyoruza bakarsak aslında pek çok sebebi var. 


Bunların en başında trade yani alım-satım geliyor diyebiliriz. Pek çok insan bildiğiniz gibi bugün tokenları alıp satarak kar elde etmeyi amaçlıyor. Bunun dışında İşlem ücretleri (Gas) için takas yapıyoruz yani yeni bir zincirde işlem yapacaksak mutlaka gidip o zincirin gas tokenını alıyoruz. Diğer onemli bir kullanım alanı ise DeFi’de Likidite Likidite sağlayarak, diğer kullanıcıların tokenı kolayca satın almasına ve satmasına yardımcı oluyoruz yani, likiditenin LP tokenlarını geri alıp pasif gelir elde edebiliyoruz. Bunun gibi pek çok kullanım alanı mevcut.


Burada anlatmaya çalıştığım token takasları tüm zincirlerin omurgasını oluşturur ve tıpkı bir panayır gibi farklı varlıkların bir araya gelmesine imkan tanır. Bu panayırda iki farklı seçenek mevcut:


Merkezi Borsalar (CEX): Binance ve Paribu gibi klasik borsalar aklınıza geliyor mu? İşte bu tarz platformları bankalar gibi düşünebiliriz. Siz sonuçta oraya gidip kişisel bilgilerinizi veriyorsunuz, hesap oluşturuyorsunuz ve bankalara çok benzer bi yapıları var yani kullanıcı varlıkları üzerinde tam bir kontrol sağlanıyor. Sonuç olarak varlıklarınızı borsaya emanet ederek alım-satım işlemleri gerçekleştiyorsunuz.


Merkeziyetsiz Borsalar (DEX): Uniswap ve SushiSwap gibi platformlar ise aracı olmadan doğrudan kullanıcıların takas yapmasını sağlar. Bu platformlarda akıllı kontratlar ve otomatik piyasa yapıcılar (AMM) adeta birer robot gibi çalışır. Bunun sayesinde yaptığımız işlemleri takip edebildiğimiz için bize şeffaflık sunduğunu söyleyebiliriz. 


Likiditenin Gücü: Hız ve Kolaylık

Token takaslarının gücü, likidite dediğimiz kavramdan gelir. Likidite, tıpkı bir nehirdeki akış gibi, varlıkların kolayca alınıp satılabilme imkanını ifade eder. Likidite arttıkça, işlemler daha hızlı ve kolay hale gelir.


DEX'lerin Yükselişi: Yeni Bir Çağ

DEX'ler, likidite sorununu çözmek için adeta bir devrim yarattı. AMM'ler sayesinde kullanıcılar, likidite havuzlarına varlıklarını aktararak hem pasif gelir elde edebilir hem de diğer kullanıcılara işlem yapma imkanı sunabilir.


Fragmantasyon Sorunu: Renklerin Dağılımı

Her geçen gün daha fazla token piyasaya sürülüyor. Bu durum, likiditenin farklı platformlara dağılmasına ve her platformda derinliğin azalmasına yol açıyor. Tıpkı bir gökkuşağının renkleri gibi, likidite de parçalanıyor. 



Likidite fragmantasyonuna baktığımızda bunun hiyerarşik olarak 3 sebebi olduğunu söyleyebiliriz: Blokzincirler (10’larca - 100’lerce, Protokoller (1000’lerce - 10.000’lerce), Likidite havuzlari(100’binlerce).

Burada defilamadan alınmış ekosistemde mevcut tüm zinciler üzerinde toplam kilitlenmiş değeri görüyoruz. Ethereumda büyük bir oran gözükse de pek çok yeni zincirde likidite yayılmaya devam ediyor ve özellikle bu rollupların yayılmasıyla bu likiditenin parçalanması daha da devam edecek. İkinci olarak ise  Protokollere ve dexlere dağılmış bir likidite var şu an bildiğimiz gibi binlerce dex mevcut. Ve ayrıca her bir dex’in içinde onbinlerce hatta yüz binlerce likidite poolları var sonuc olarak likidite her zaman dağılmaya devam edecek.


Bunu çözmenin tabii en kolay yollarından biri bunu toplamak yani likiditeyi aggregate etmek. Bunun sonucunda da aggregatorlar ortaya çıktı. 


Aggregatorlar: Renklerin Birleşmesi

Aggregatorlar, tıpkı bir gökkuşağının tüm renklerini bir araya getiren güneş ışığı gibi farklı DEX'lerden gelen likiditeyi bir araya getirir. 


Bu sayede kullanıcılar en iyi fiyatları tek bir platformda bulabilir. Aslında kolayca şöyle düşünebiliriz diyelim ki siz bir havaalanında indiniz, orada pek çok exchange officeler var ve her birinde farklı fiyatlar yazıyor ve siz bir kullanıcı olarak hangi fiyatın en iyi olduğu yani en iyi nerede paramı bozdurabilirim diye bakıp bir karşılaştırma yapmanız gerekirse tek tek sormanız gerekiyor. 


Tabii şimdi dexler için baktığımızda binlerde dex var, chainler var. Dolayısıyla bir kişinin bunu tek tek yapması mümkün değil bu nedenle bu işi optimize eden platformlar olan Aggregatorların ortaya çıktığını söylemek mümkün.


Geleceğe Dair Görüş: Daha Fazla Renk, Daha Fazla Güç

Token takasları, kripto ekosisteminin temel taşlarından biridir bir nevi omurgasını oluşturur diyebiliriz. Gelecekte, daha gelişmiş AMM'ler, daha az fragmantasyon ve daha entegre platformlar sayesinde token takasları daha da kolay ve verimli hale gelecektir. Bu sayede kripto para dünyası, daha fazla kullanıcıya ve daha fazla renge kucak açacaktır.




Daha Fazla Oku

    Token TakaslarıammmerkeziyetsizEthereum

Günün Gelişmeleri İçin E-Bültenimize Abone Olun

E-Bültenimize abone olarak onaylamış ve CoinDesk Türkiye ürün ve hizmetleri için iletişim kurulmasına izin vermiş olursunuz.


YASAL UYARI

Bu sitede yer alan yatırım bilgisi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihlerini dikkate alarak, kişiye özel olarak sunulmaktadır. Bu sitede veya e-bültenlerimiz kapsamındaki sözel, yazılı ve grafiksel dahil olmak üzere tüm bilgi ve analizler; herhangi bir karara dayanak oluşturması noktasında herhangi bir teminat, garanti oluşturmamakta ve yalnızca bilgi edinilmesi amacıyla paylaşılmaktadır. Coindesk Türkiye hiçbir şekil ve surette ön onay, ihbar ve ihtara gerek olmaksızın söz konusu bilgileri değiştirebilir veyahut silebilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanarak yatırım kararı vermeniz beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bu sitedeki yorumlardan, eksik bilgi ve/veya güncel olmama gibi konularda ortaya çıkabilecek zararlardan Coindesk Türkiye ve çalışanlarının herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

Galatasaray Üniversitesi’nden Matematik bölümünden mezun oldu. Son 5 yıldır Blockchain ve Venture Capital(VC) dünyasıyla yakından ilgilenmekte ve çeşitli eğitimler almaktadır. Çalışma hayatına direkt olarak Kripto dünyası ile başladı. Türkiye'nin en büyük kripto borsalarından biri olan Paribu'da 2 yıl boyunca çeşitli pozisyonlarda görev aldı. SheFi, Istanbul Blockchain Women, Crypto Female gibi global Web3 toplulukları üyesidir ve aktif olarak rol almaktadır. Şu anda ABD merkezli Semiotic Labs şirketinin ilk ürünü olan ODOS Protokol'de Business Development Manager olarak görev almaktadır.

Twitter'da Takip Et:

@ggizemyildiz

Galatasaray Üniversitesi’nden Matematik bölümünden mezun oldu. Son 5 yıldır Blockchain ve Venture Capital(VC) dünyasıyla yakından ilgilenmekte ve çeşitli eğitimler almaktadır. Çalışma hayatına direkt olarak Kripto dünyası ile başladı. Türkiye'nin en büyük kripto borsalarından biri olan Paribu'da 2 yıl boyunca çeşitli pozisyonlarda görev aldı. SheFi, Istanbul Blockchain Women, Crypto Female gibi global Web3 toplulukları üyesidir ve aktif olarak rol almaktadır. Şu anda ABD merkezli Semiotic Labs şirketinin ilk ürünü olan ODOS Protokol'de Business Development Manager olarak görev almaktadır.

Twitter'da Takip Et:

@ggizemyildiz

Fiyatları İncele

Kripto Varlık

Sosyal Meyda Trendi

Trendleri İncele

Trend Haberler

1
Güne Bakış: Bitcoin Yarılanması Kapıda, Fiyatlar Yükseliyor

19 Nisan 2024 16:57

Kripto Varlık

Sosyal Meyda Trendi

Trendleri İncele

Kategoriler

Yazarlar

Piyasalar

Şirketler

E-Bülten

Politika

Teknoloji

Kripto Paralar

Hakkında

Hakkında

Kişisel Verileri Koruma Kanunu

Künye

Çerez Politikası

Reklam Verin

KVKK Başvuru Formu

İletişim

Kişisel Verileri Saklama ve İmha Politikası


Yasal Uyarı: Bu sitede yer alan yatırım bilgisi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihlerini dikkate alarak, kişiye özel olarak sunulmaktadır. Bu sitede veya e-bültenlerimiz kapsamındaki sözel, yazılı ve grafiksel dahil olmak üzere tüm bilgi ve analizler; herhangi bir karara dayanak oluşturması noktasında herhangi bir teminat, garanti oluşturmamakta ve yalnızca bilgi edinilmesi amacıyla paylaşılmaktadır. Coindesk Türkiye hiçbir şekil ve surette ön onay, ihbar ve ihtara gerek olmaksızın söz konusu bilgileri değiştirebilir veyahut silebilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanarak yatırım kararı vermeniz beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bu sitedeki yorumlardan, eksik bilgi ve/veya güncel olmama gibi konularda ortaya çıkabilecek zararlardan Coindesk Türkiye ve çalışanlarının herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

@2022 CoinDesk