Yazarlar

Piyasalar

Şirketler

Teknoloji

Öğren

Politika

DeFi

TV&Video

Podcast

Etkinlikler

Sponsorlu İçerik

Layer 2

E-Bülten

Yazarlar

Kriptoda Merkezilik Çağının Sonu

Mt.Gox, Voyager Digital, Celsius Network ve şimdi de FTX, kriptonun en büyük sorununun şirketlerin başarısızlıkları olduğunu gösteriyor.

19 Kasım 2022 14:00

Güncellenme: 19 Kasım 2022 14:00

Adam Lavine

Adam Lavine finansal hizmetler şirketi Ethos.io'nun kurucu ortağı ve operasyon üst yöneticisidir.

Twitter'da Takip Et:

@adamlavine

İleride şöyle bir geriye dönüp Kasım 2022’ye baktığımızda kripto dünyasında “Merkezi Çağın” sona erdiği dönem olarak nitelendirmemiz yanlış olmayacaktır.


Merkezi kripto borsaları kriptoya yatırım yapmak için kolay bir alternatif sunuyorlar. Ancak merkezilik çağında müşterinin korunması ve on milyonlarca kişinin zarar görmesi ve yüz milyarlarca dolarlık kaynağın yok olması da engellenemiyor.


Müşteriler, merkeziliğin risklerini çok acı tecrübelerle öğreniyorlar. Tarihe bakıldığında Mt.Gox’dan Voyager Digital’a, Celsius Network’e ve şimdi de FTX’e kadar birçok olay görülebilir. Buradan yapılacak çıkarım şudur: Merkezi yapılar kripto ekosistemi için bir risk oluşturuyor. Kripto topluluklarının bir araya gelmeleri ve daha iyisini talep etmelerinin zamanı geldi de geçiyor bile.


Kripto 2008 finansal krizine bir tepki olarak, tamamen bireysel sahiplik ve özgürlük temelinde kurgulanmış bir yaklaşım. “Güç yolsuzluğa neden olur” iddiası tarih boyunca birçok kez ispatlanmış. Eğer birine paranızın kontrolünü veriyorsanız bu kişinin güveninizi kötüye kullanma riski oluşacaktır. Bu kripto dünyasında parayı tutmak ile emanet etmek arasında bir gerginlik oluşturuyor.


Ethos.is olarak merkeziyetsizliğin ve kaynakları kişinin kendi elinde tutması yaklaşımının temelden savunucusuyuz. 2017’de tasarlayıp kullanıma sunduğumuz merkeziyetsiz kripto cüzdanı 100.000’den fazla kullanıcıya ulaştı. Ardından merkezi bir yapı olan Voyager da ödeme sistemlerinde ve blok zinciri uygulamalarında bu cüzdanı kullandı.


Bir süre sonra kültür uyuşmazlığı nedeniyle Voyager ile yolları ayırdık zira şirketin yönetimi AUM geliştirmesinde merkezi bir yol izlenmesinde ısrarcı oluyordu. Sonrasında bu fonların Three Arrows Capital’a verildiği ve sonunda Voyager’ın iflasına neden olduğu görüldü. 


Ne yazık ki hem Voyager’ın hem de FTX’in müşterileri bu platformlardaki hesaplarının gerçek sahibinin kendileri olmadığını acı yollardan öğrendiler. Merkezi borsalar ve brokerlar kaynakları belirsiz cüzdanlara aktarabiliyor ve müşterilerini birer kredi kaynağı olarak kullanabiliyorlar. Voyager olayında kripto kilitli kalmışken şirketin yönetimi, avukatlar, bankacılar ve bazı çalışanlar iflas sürecinde şirketi sömürmeye devam ediyorlardı.


Bir insanın yaptıklarının milyonlarca insanı nasıl etkileyebildiğini görmek gerçekten çok korkutucu. Bu kriptonun misyonuna ters ve merkeziliğin neden riskli olduğunun en önemli göstergesi. Artık bu çağı kapatmamız lazım. 


Kriptonun önündeki tek mantıklı yol merkeziyetsizliktir. Kripto köklerine geri dönmeli ve gücü ve etkiyi kötüye kullanan yolsuz şirketlerden gücü geri almalıdır.


Merkeziyetsizlik çağı başlamalı


Son beş yılda gerçekleşen teknolojik gelişmeler güçlü, sağlam ve adil bir merkeziyetsiz ekonominin temelini oluşturacak bir zemin hazırladı. Merkeziyetsiz işlem platformları merkezilere göre çok daha büyük faydalar vaat ediyor: Karşı taraf riskinin olmaması, zincir üzerinde mutabakat ve şeffaflık gibi… Müşterinin aleyhine bir işlem yapmak neredeyse imkansız.


Doğru biçimde kurgulanana ve hayata geçirilen bir merkeziyetsiz ekonomi hem müşterilerin hem de operatörlerin çıkarına hizmet eder. Ayrıca koda gömülen koruma sistemleri düzenleyicilerin yapmak istediklerini hayata geçirir.


Henüz daha yapılması gereken işler var. Ethereum’un kurucularından Vitalik Buterin anahtarları kaybetme riskini minimize etmek için güvenli alanlara ihtiyaç olduğunu yazmıştı. Çoklu parti kriptografi (MPC), katmanlı güvenlik ve sosyal koruma mekanizmaları bunu gerçekleştirebilir.


Topluluk olarak bir kez daha merkeziliğin reddetme noktasına gelmiş bulunuyoruz. Bizimle paramız arasına giren yolsuzluğa bulaşmış CEO’ları reddedelim. Müşterinin parası üzerinden adil olmayan işlere bulaşan şirketleri reddedelim. Kriptonun kökenlerine dönelim ve insanlara kendilerinin olanı kontrole etme gücü verelim. 






Günün Gelişmeleri İçin E-Bültenimize Abone Olun

E-Bültenimize abone olarak onaylamış ve CoinDesk Türkiye ürün ve hizmetleri için iletişim kurulmasına izin vermiş olursunuz.


YASAL UYARI

Bu sitede yer alan yatırım bilgisi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihlerini dikkate alarak, kişiye özel olarak sunulmaktadır. Bu sitede veya e-bültenlerimiz kapsamındaki sözel, yazılı ve grafiksel dahil olmak üzere tüm bilgi ve analizler; herhangi bir karara dayanak oluşturması noktasında herhangi bir teminat, garanti oluşturmamakta ve yalnızca bilgi edinilmesi amacıyla paylaşılmaktadır. Coindesk Türkiye hiçbir şekil ve surette ön onay, ihbar ve ihtara gerek olmaksızın söz konusu bilgileri değiştirebilir veyahut silebilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanarak yatırım kararı vermeniz beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bu sitedeki yorumlardan, eksik bilgi ve/veya güncel olmama gibi konularda ortaya çıkabilecek zararlardan Coindesk Türkiye ve çalışanlarının herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

Adam Lavine finansal hizmetler şirketi Ethos.io'nun kurucu ortağı ve operasyon üst yöneticisidir.

Twitter'da Takip Et:

@adamlavine

Adam Lavine finansal hizmetler şirketi Ethos.io'nun kurucu ortağı ve operasyon üst yöneticisidir.

Twitter'da Takip Et:

@adamlavine

Fiyatları İncele

Kripto Varlık

Sosyal Meyda Trendi

Trendleri İncele

Trend Haberler

Kripto Varlık

Sosyal Meyda Trendi

Trendleri İncele

Kategoriler

Yazarlar

Piyasalar

Şirketler

E-Bülten

Politika

Teknoloji

Kripto Paralar

Hakkında

Hakkında

Kişisel Verileri Koruma Kanunu

Künye

Çerez Politikası

Reklam Verin

KVKK Başvuru Formu

İletişim

Kişisel Verileri Saklama ve İmha Politikası


Yasal Uyarı: Bu sitede yer alan yatırım bilgisi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihlerini dikkate alarak, kişiye özel olarak sunulmaktadır. Bu sitede veya e-bültenlerimiz kapsamındaki sözel, yazılı ve grafiksel dahil olmak üzere tüm bilgi ve analizler; herhangi bir karara dayanak oluşturması noktasında herhangi bir teminat, garanti oluşturmamakta ve yalnızca bilgi edinilmesi amacıyla paylaşılmaktadır. Coindesk Türkiye hiçbir şekil ve surette ön onay, ihbar ve ihtara gerek olmaksızın söz konusu bilgileri değiştirebilir veyahut silebilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanarak yatırım kararı vermeniz beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bu sitedeki yorumlardan, eksik bilgi ve/veya güncel olmama gibi konularda ortaya çıkabilecek zararlardan Coindesk Türkiye ve çalışanlarının herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

@2022 CoinDesk