Yazarlar

Piyasalar

Şirketler

Teknoloji

Öğren

Politika

DeFi

TV&Video

Podcast

Etkinlikler

Sponsorlu İçerik

Layer 2

E-Bülten

Öğren

Takas (Yeddi emin) ve Takassız Kripto Borsaları: Bilmeniz Gerekenler

FTX'in çöküşünün ardından, birçok kripto yatırımcısı, saklama dışı bir seçeneğin kripto paraları için daha güvenli bir bahis olup olmadığını merak ediyor.

21 Aralık 2022 12:01

Güncellenme: 21 Aralık 2022 18:30

FTX aniden çöktüğünde, dünyanın dört bir yanındaki kullanıcılar artık kripto borsasından varlıklarını  çekemeyeceklerini fark ettiler. İflas başvuruları, FTX'in 50 milyar dolara kadar borcu olduğunu ortaya çıkardı ve geriye hangi varlıkların kaldığı belli değil. Kripto paralar FDIC’nin (Federal Mevduat Sigortası Kurumu) mevduat sigortası kapsamında olmadığından müşterilerin, kayıplarının karşılanması için iflas mahkemelerinin yatırımcılar paylarını aldıktan sonra kalanı paylaştırmalarını beklemeleri gerekecek. 


FTX'in düşüşü, gözetim borsalarına özgü bir sorunun belirtisidir. Bu platformlar, müşterilerin yalnızca borsaya yatırdıkları fonları alıp satmalarına izin verir. Müşteriler, gözetim borsalarında işlem yaparken ve kripto paralarını orada bırakırken, borsanın iflas etme riskini de alırlar. Borsalar iflas ettiğinde, ilk hamlelerden biri para çekme işlemlerini tamamen yavaşlatmak veya durdurmaktır.


Ne yazık ki, bu kripto borsasında çok sık olur. Borsalar saldırıya uğrar (En yüksek hacimli iki kripto borsası olan Binance ve Coinbase de geçmişte saldırıya uğramıştı) ve Sam Bankman-Fried gibi kurucular, müşterilerine sosyal medyada görünenden daha az yatırım yapmış olabilir.


Takas borsası müşterilerinin karşılaştığı başka bir senaryo da, kötü güvenlik uygulamalarının, kilit bir kurucu kaybolduğunda, kurucunun özel anahtarlarını ve fonlara erişimi onlarla birlikte alması anlamına gelebileceğidir. QuadrigaCX'in kurucusu aniden ölüp kullanıcılarının hesapları kilitlendiğinde olan buydu (daha sonra müşteri fonlarını çarçur ettiği ve soğuk cüzdanların büyük ölçüde boş olduğu ortaya çıktı).


İç-Denetim Çözümleri

Bir alternatif, merkeziyetsiz borsa veya DEX olarak da bilinen takas dışı bir borsa kullanmaktır. Örnekler arasında Uniswap, SushiSwap ve dYdX bulunur. Bunlar, işlem yapanların kendilerine ait kripto paralarına erişimden vazgeçmeden bağlandığı merkezi olmayan finans (DeFi) protokolleridir. İşlem yapanlar bunun yerine doğrudan MetaMask veya Ledger gibi takas dışı cüzdanlardan para harcarlar ve paralarını borsaya ait bir cüzdana eklemezler.


Bu, kulağa çok daha temiz bir çözüm gibi geliyor. Fonlar müşterilerin elinde olduğu için kurucu, kullanıcı fonlarının kontrolünü ele geçirip ardından bunlarla daha riskli varlıklara yatırım yapamaz.


Ancak dezavantajları var. Bu dezavantajlardan biri, merkezi olmayan borsaların, tüm işlemler blok zincirinde gerçekleştiği için en azından şimdilik, genellikle çok daha yavaş olmasıdır. Diğer bir konu da, işlemlerin yani alım satımların daha pahalı olabilmesidir. Son olarak, blok zincirinin şeffaflığı nedeniyle, işlemler merkezi bir takas borsasında olduğundan daha az özeldir.


DEX ile göz önünde bulundurulması gereken başka bir konu da, yalnızca Dex içindeki diğer kriptolar için kripto ticareti yapabilmenizdir, Coinbase gibi merkezi kripto para borsaları ise itibari ve kripto para birimlerinin (örneğin, ABD doları ve bitcoin) dönüştürülmesine izin verir.

Ayrıca, takas dışı çözümlerin sloganı olan "sizin anahtarınız değilse, sizin kriptonuz değil" hakkındaki tüm kargaşa için, takas dışı bir cüzdanda anahtarları veya tohum cümlesini kaybetmek veya donanım cüzdanınızı yanlışlıkla mahvetmek kolaydır. Kripto paranızı elinizde tutma sorumluluğu tamamen size aittir, yani paralarınız üzerindeki kontrolü kaybederseniz size yardımcı olacak bir müşteri desteği yoktur. Öte yandan, bazıları için kripto anahtarlarınızın sorumluluğu ve yalnızca size ait mülkiyeti, gözetim dışı değiş tokuşun bir avantajıdır.


Buna karşılık, merkezi platformlar olarak da bilinen gözetim borsaları çok uygundur (paranızı çalmadıklarında), oldukça likittirler (parasız kalmadıklarında) ve çok popülerdirler (çalıştıklarında). Ayrıca işlemleri blok zincirinde değil tescilli eşleştirme motorlarında gerçekleştirdikleri için çok ucuzdurlar. Sonuç olarak, insanlar tuzaklardan kaçınırken avantajlardan yararlanmayı umarak bu borsalara sürüler halinde akın ediyorlar.


İnsanların paralarının tehlikeli borsalar tarafından çalınmasını tercih etmediğinin farkında olan merkezi borsalar, güvenlik ve şeffaflık yönünde - yavaş yavaş - ilerliyor.


Başta Binance ve Kraken olmak üzere birçok büyük borsa, herhangi bir zamanda ellerinde ne kadar para olduğunu gösteren kriptografik olarak doğrulanabilir rezerv kanıtı yayınlamayı seçti. Bu, müşterilerin borsanın ödeme gücü olup olmadığını veya defterlerin tehlikeli görünüp görünmediğini kontrol etmelerini sağlar. Bununla birlikte, eleştirmenler, Binance gibi bir borsanın diğer yükümlülüklerinin (müşteriler ve borç verenler gibi borçlu olduğu kişiler) açıklanmasının ihmal edilmesinin şeffaflık girişimini baltalayabileceğine dikkat çekiyor.


Coinbase dahil diğer borsalar 1'e 1 karşılık bulundurma sözü veriyor. Coinbase, tüm müşteri fonlarının asla izinsiz olarak yatırılmadığını veya borç verilmediğini iddia ediyor. Coinbase, para çekme ve ticaret için ücret talep ederek bunu karşılayabilir. Ancak yine de Coinbase müşterilerinin bir iflas durumunda diğer yatırımcıların paylarını talep etmesini beklemek zorunda kalacakları "genel teminatsız alacaklılar" olarak muamele görmesi riski var.


Özetle, hiçbir şey mükemmel değildir ve tehlike her yönden gelebilir. Hem takas hem de takas dışı borsalarda, paranızı riske atabilecek güvenlik açıkları bulunabilir. Mükemmel bir çözüm yok, ancak bazı insanlar, kripto paranın bir kısmını takas dışı hesaplarda ve diğerini daha likit merkezi borsada tutmanın birlikte olduğu bir strateji bulurken, bu riskleri çeşitlendirirken hem kripto paralarını alıp satmalarına hem de HODL yapmalarına izin veriyor.


Ne olursa olsun, tüm şifreleri ve anahtarları gizli, güvenli yerlerde tuttuğunuzdan ve para yatırmadan önce kripto para yatırmayı düşündüğünüz her yeri araştırdığınızdan emin olun.

Günün Gelişmeleri İçin E-Bültenimize Abone Olun

E-Bültenimize abone olarak onaylamış ve CoinDesk Türkiye ürün ve hizmetleri için iletişim kurulmasına izin vermiş olursunuz.


YASAL UYARI

Bu sitede yer alan yatırım bilgisi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihlerini dikkate alarak, kişiye özel olarak sunulmaktadır. Bu sitede veya e-bültenlerimiz kapsamındaki sözel, yazılı ve grafiksel dahil olmak üzere tüm bilgi ve analizler; herhangi bir karara dayanak oluşturması noktasında herhangi bir teminat, garanti oluşturmamakta ve yalnızca bilgi edinilmesi amacıyla paylaşılmaktadır. Coindesk Türkiye hiçbir şekil ve surette ön onay, ihbar ve ihtara gerek olmaksızın söz konusu bilgileri değiştirebilir veyahut silebilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanarak yatırım kararı vermeniz beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bu sitedeki yorumlardan, eksik bilgi ve/veya güncel olmama gibi konularda ortaya çıkabilecek zararlardan Coindesk Türkiye ve çalışanlarının herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.


Robert Stevens

Robert Stevens; The Guardian, the Associated Press, the New York Times ve Decrypt gibi mecralara çalışan bir freelance gazetecidir. Oxford University Internet Institute mezunudur.

Fiyatları İncele

Kripto Varlık

Sosyal Meyda Trendi

Trendleri İncele

Trend Haberler

Kripto Varlık

Sosyal Meyda Trendi

Trendleri İncele

Kategoriler

Yazarlar

Piyasalar

Şirketler

E-Bülten

Politika

Teknoloji

Kripto Paralar

Hakkında

Hakkında

Kişisel Verileri Koruma Kanunu

Künye

Çerez Politikası

Reklam Verin

KVKK Başvuru Formu

İletişim

Kişisel Verileri Saklama ve İmha Politikası


Yasal Uyarı: Bu sitede yer alan yatırım bilgisi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihlerini dikkate alarak, kişiye özel olarak sunulmaktadır. Bu sitede veya e-bültenlerimiz kapsamındaki sözel, yazılı ve grafiksel dahil olmak üzere tüm bilgi ve analizler; herhangi bir karara dayanak oluşturması noktasında herhangi bir teminat, garanti oluşturmamakta ve yalnızca bilgi edinilmesi amacıyla paylaşılmaktadır. Coindesk Türkiye hiçbir şekil ve surette ön onay, ihbar ve ihtara gerek olmaksızın söz konusu bilgileri değiştirebilir veyahut silebilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanarak yatırım kararı vermeniz beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bu sitedeki yorumlardan, eksik bilgi ve/veya güncel olmama gibi konularda ortaya çıkabilecek zararlardan Coindesk Türkiye ve çalışanlarının herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

@2022 CoinDesk