Yazarlar

Piyasalar

Şirketler

Teknoloji

Öğren

Politika

DeFi

TV&Video

Podcast

Etkinlikler

Sponsorlu İçerik

Layer 2

E-Bülten

Sponsorlu İçerik
13/01/2023 16:30

Kripto Varlıkların Sermaye Piyasası Aracı Niteliği

Kripto varlıklar ve bu varlıkların alım satımına aracılık eden kripto varlık platformlarına ilişkin olarak SPK’nın bir düzenleme getireceğinin kripto varlık sektörü paydaşları tarafından öngörüldüğü söylenilmelidir

Kripto varlıkların sermaye piyasası aracı olarak nitelendirilip nitelendirilemeyeceği önem arz etmektedir. Zira, kripto varlıkların sermaye piyasası olarak değerlendirildikleri durumda bu araçların ihracı, alım satımı gibi hususların 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu (“SPKn”) ve ilgili mevzuatında yer alan kapsamlı düzenlemelere uygun bir şekilde yürütülmesi gerekecektir.   


SPKn md.3/1 (ş)’de sermaye piyasası araçlarının (i) menkul kıymetler ve (ii) türev araçlar ile (iii) yatırım sözleşmeleri de dâhil olmak üzere (iv) Sermaye Piyasası Kurulu (“SPK”) tarafından sermaye piyasası aracı olduğu belirlenecek diğer araçları ifade edecek şekilde tanımlandığı görülmektedir. Ancak halihazırda kripto varlıklar SPK tarafından menkul kıymet, türev araç ve yatırım sözleşmesi dışında ayrı sermaye piyasası aracı olarak belirlenmediğinden kripto varlıkların sermaye piyasası aracı olup olmadığına ilişkin değerlendirilmelerde kripto varlıkların menkul kıymet, türev araç veya yatırım sözleşmesi niteliğini haiz olup olmadığının tespiti gereklidir. 


Öte yandan, kripto varlıklar ve bu varlıkların alım satımına aracılık eden kripto varlık platformlarına ilişkin olarak SPK’nın bir düzenleme getireceğinin kripto varlık sektörü paydaşları tarafından öngörüldüğü söylenilmelidir. Bu düzenleme ile hangi kripto varlıkların sermaye piyasası aracı olarak nitelendirilebileceği hususunun da açıklığa kavuşturulması beklenmektedir. Ancak halihazırda böyle bir düzenleme veya kamu görüşüne açılmış bir değişiklik taslağı bulunmadığından ilgili düzenlemeler ve değişiklikler yapılana dek yürürlükteki mevzuat çerçevesinde değerlendirme yapılması gerekmektedir.


1) Kripto Varlıkların Menkul Kıymet Niteliği

 

a) Kripto Varlıkların Pay veya Pay Benzeri Menkul Kıymet Niteliği

Pay, VII-128.1 sayılı Pay Tebliği md. 4/1 (p)’de ortaklığın sermayesini temsil eden ve sahibine ortaklık hakkı veren menkul kıymeti ifade edecek şekilde tanımlanmıştır. 2018/42 sayılı SPK Bülteni’nde yapılan duyuruda ise kripto varlıkların tasarım açısından çok farklı türlere ayrılabilmekle beraber genellikle bir şirketteki payı, bir hizmete erişim hakkını, gerçek hayattaki bir varlığı, ürün veya hizmete ilişkin kullanım hakkını temsil ettiği belirtilmiştir. Görüldüğü üzere SPK kripto varlıkların bir şirketteki payı temsil edebileceği görüşündedir. Buradan hareketle bir kripto varlığın bir şirketteki payı temsil ettiği, sahibine ortaklık hakkı verdiği durumlarda bu kripto varlığın pay niteliğini haiz olduğunu değerlendirmek mümkün gözükmektedir.


Mezkûr tebliğ md.4/1 (r)’de pay benzeri menkul kıymetler (örn: adi intifa senetleri, katılma intifa senetleri); sermayede temsil edilmesi zorunlu olmayan, sabit bir getiri taahhüdü barındırmayan, pay sahipliği haklarından birini ya da bir kısmını veren ve bu nitelikte olduğu SPK tarafından belirlenen menkul kıymetleri ifade edecek şekilde tanımlanmıştır. Benzer şekilde bir kripto varlığın mezkûr madde hükmünde belirtilen nitelikleri haiz olması veya SPK tarafından gelecekte bu kapsamda olduğunun belirtilmesi halinde söz konusu kripto varlık pay benzeri menkul kıymet olarak nitelendirilebilecektir.


b) Kripto Varlıkların Menkul Kıymetleştirilmiş Varlık Niteliği


Menkul kıymetleştirilmiş varlık, ihraççı tüzel kişinin bir malvarlığını yahut gelecekte elde edeceği bir geliri karşılık göstererek ihraç ettiği sermaye piyasası araçları olarak tanımlanmaktadır. Tüm kripto varlıklar bu tanıma uymayacak olmakla birlikte, bu tanıma uygun bir kripto varlığın ihraç edilmesi halinde söz konusu varlığın menkul kıymetleştirilmiş varlık olarak nitelendirilmesi mümkün gözükmektedir.


c) Kripto Varlıkların Borçlanma Aracı Niteliği


VII-128.8 sayılı Borçlanma Araçları Tebliği md.3/1 (c)’de borçlanma araçları (örn; ihraççıların borçlu sıfatıyla düzenleyerek ihraç ettikleri tahviller) sayılmış olup kripto varlıklar sayılan bu araçlardan biri değildir. Ayrıca mezkûr tebliğ md.3/1 (g)’den anlaşıldığı üzere borçlanma aracı ihraççısının tüzel kişi olması gerekmekte olup, kripto varlıkların ihraççıları yalnızca tüzel kişilerden oluşmamaktadır. Bu durumda kripto varlıkların Türk hukuku çerçevesinde borçlanma aracı olarak değerlendirilmeyeceği söylenebilecek olsa da borçlanma aracıyla benzer özelliklere sahip kripto varlığın borçlanma aracı niteliğini haiz olduğu kabul edilmesi uygun olacaktır.


2) Kripto Varlıkların Türev Araç Niteliği


SPKn md. 3/1 (u)’da türev araçlar (örn; menkul kıymetleri satın alma veya satma veya birbirleri ile değiştirme hakkı veren türev araçlar) belirtilmiş olup kripto varlıklar türev araçlar arasında belirtilmemiştir. Ayrıca, SPK 01 Aralık 2017 tarihinde aracı kurumlara gönderdiği genel mektupta müşterilere yönelik sanal para birimlerine dayalı spot veya türev işlemler yapılmaması gerektiğini belirtmiştir. Ancak bu açıklama kripto varlıkların türev araç olarak nitelendirilmesine değil kripto varlıkların türev işlemlerde dayanak varlık olarak kullanılmasına engel teşkil etmektedir.


3) Kripto Varlıkların Yatırım Sözleşmesi Niteliği


Sermaye piyasası mevzuatında yatırım sözleşmesine ilişkin detaylı düzenlemeler bulunmamaktadır. Ancak yurtdışı uygulamalarında Howey testi kullanılarak bir kripto varlığın yatırım sözleşmesi olup olmadığının tespit edildiği görülmektedir. Howey testinin 4 unsuru olup bu unsurlar şu şekildedir: (i) Bir miktar paranın yatırıma yöneltilmiş olması, (ii) ortak bir teşebbüsün mevcudiyeti, (iii) kazanç beklentisi ve (iv) projenin üçüncü kişilerin çabaları ile yürütülmesi. Ülkemizde de benzer bir yaklaşımın benimsenmesi halinde söz konusu şartları sağlayan kripto varlıkların yatırım sözleşmesi niteliğini haiz oldukları söylenebilecektir.


Sonuç


Kripto varlıkların sermaye piyasası aracı niteliğini haiz olup olmadığına ilişkin sermaye piyasası mevzuatında açık bir hüküm bulunmadığı gibi SPK tarafından bu varlıkların söz konusu niteliği haiz olabileceğine ilişkin bir karar da verilmiş değildir. Her ne kadar kripto varlıkların sermaye piyasası aracı niteliği taşıdığına ilişkin SPKn’de açık bir hüküm veya SPK tarafından bu doğrultuda alınmış bir ilke kararı olmasa da kripto varlık sektöründeki ürün çeşitliliği göze alınarak her bir varlık özelinde söz konusu varlığın menkul kıymet, türev araç veya yatırım sözleşmesi olarak nitelendirilip nitelendirilemeyeceğinin değerlendirilmesi ve bu şekilde söz konusu varlığın sermaye piyasası aracı niteliği taşıyıp taşımayacağının tespit edilmesi kanaatimizce daha doğru olacaktır.


Umurcan Gago

Mesleki yaşamına Halk Yatırım Menkul Değerler A.Ş.’de finansal analist ve araştırma uzman yardımcısı olarak başlamış olan Umurcan Gago, 1998 yılında PwC’nin Vergi ve Hukuk Hizmetleri bölümü bünyesindeki Bankacılık ve Sermaye Piyasası ekibinde görev almıştır. 2012’de Gündüz Şimşek Gago avukatlık Ortaklığı’nın kurucu ortakları arasında yer almıştır. Umurcan Gago ulusal ve uluslararası yatırım ve ticaret bankalarına, sermaye piyasası kurumlarına ve yatırım fonlarına yönelik finansal yapılar, özellikle konvansiyonel ve yapılandırılmış finansal ürünler, yatırım bankacılığı ürünleri, finans hukuku ve uluslararası vergi planlaması konularında danışmanlık yapmaktadır. Umurcan Gago, İstanbul Barosuna kayıtlıdır. SMMM ünvanını haizdir. Umurcan Gago, 9 Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun olduktan sonra Yeditepe Üniversitesinde ve Columbia Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde LL.M. derecelerini elde etmiş, daha çok uluslararası finansal işlemler, sermaye piyasası hukuku, yapılandırılmış finansal ürünler, uluslararası vergileme, türev sözleşmeler hukuku, finansal araçların vergilendirilmesi konularında yoğunlaşmıştır.





Günün Gelişmeleri İçin E-Bültenimize Abone Olun

E-Bültenimize abone olarak onaylamış ve CoinDesk Türkiye ürün ve hizmetleri için iletişim kurulmasına izin vermiş olursunuz.


YASAL UYARI

Bu sitede yer alan yatırım bilgisi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihlerini dikkate alarak, kişiye özel olarak sunulmaktadır. Bu sitede veya e-bültenlerimiz kapsamındaki sözel, yazılı ve grafiksel dahil olmak üzere tüm bilgi ve analizler; herhangi bir karara dayanak oluşturması noktasında herhangi bir teminat, garanti oluşturmamakta ve yalnızca bilgi edinilmesi amacıyla paylaşılmaktadır. Coindesk Türkiye hiçbir şekil ve surette ön onay, ihbar ve ihtara gerek olmaksızın söz konusu bilgileri değiştirebilir veyahut silebilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanarak yatırım kararı vermeniz beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bu sitedeki yorumlardan, eksik bilgi ve/veya güncel olmama gibi konularda ortaya çıkabilecek zararlardan Coindesk Türkiye ve çalışanlarının herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

Trend Haberler

Kategoriler

Yazarlar

Piyasalar

Şirketler

E-Bülten

Politika

Teknoloji

Kripto Paralar

Hakkında

Hakkında

Kişisel Verileri Koruma Kanunu

Künye

Çerez Politikası

Reklam Verin

KVKK Başvuru Formu

İletişim

Kişisel Verileri Saklama ve İmha Politikası


Yasal Uyarı: Bu sitede yer alan yatırım bilgisi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihlerini dikkate alarak, kişiye özel olarak sunulmaktadır. Bu sitede veya e-bültenlerimiz kapsamındaki sözel, yazılı ve grafiksel dahil olmak üzere tüm bilgi ve analizler; herhangi bir karara dayanak oluşturması noktasında herhangi bir teminat, garanti oluşturmamakta ve yalnızca bilgi edinilmesi amacıyla paylaşılmaktadır. Coindesk Türkiye hiçbir şekil ve surette ön onay, ihbar ve ihtara gerek olmaksızın söz konusu bilgileri değiştirebilir veyahut silebilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanarak yatırım kararı vermeniz beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bu sitedeki yorumlardan, eksik bilgi ve/veya güncel olmama gibi konularda ortaya çıkabilecek zararlardan Coindesk Türkiye ve çalışanlarının herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

@2022 CoinDesk